Ca ghép thành công không có nghĩa là xong. Nó có nghĩa là bắt đầu một việc phải làm đúng mỗi ngày, không có ngoại lệ.
Vì sao nhóm thuốc này khác mọi nhóm khác
- Chúng giữ cho cơ thể không loại bỏ tạng ghép
- Tác dụng đó phụ thuộc nồng độ duy trì đều đặn
- Lỡ liều hoặc dùng sai giờ có thể làm mất tạng
- Và điều đó thường không đảo lại được
- Nên đây là nhóm thuốc không có ngoại lệ
Mục thứ tư là lý do nghiêm khắc nhất, và nó làm nhóm này khác mọi nhóm thuốc trong cả site.
Dùng thuốc cho đúng: năm việc
- Đúng giờ, không chỉ đúng ngày
- Đúng liều, không tự điều chỉnh
- Đúng loại, không tự đổi sang loại khác
- Không bỏ khi thấy khoẻ
- Luôn có dự phòng để không hết thuốc
Mục cuối là chi tiết thực tế rất quan trọng, và nó phải được tính trước mỗi chuyến đi.
Cách không quên liều
- Gắn liều vào một việc cố định hằng ngày
- Dùng hộp chia theo ngày và theo giờ
- Đặt lời nhắc cố định
- Đếm số viên còn lại mỗi tuần
- Nhờ một người trong nhà biết giờ uống
Mục thứ tư là cách kiểm bằng con số, và nó tốt hơn cảm giác mình vẫn uống đều.
Nếu quên một liều
- Liên hệ trung tâm ngay để được hướng dẫn
- Đừng tự quyết định uống bù hay bỏ qua
- Hỏi trước cách xử lý khi quên liều
- Ghi hướng dẫn đó ra giấy
- Lúc đã quên thì không nên đoán
Mục thứ ba là việc phải làm từ trước, và nó là chỗ một tờ giấy cứu được một tạng ghép.
Không hết thuốc: tính trước
- Biết còn thuốc cho bao nhiêu ngày
- Lấy thuốc trước khi hết vài ngày
- Mang dư khi đi xa
- Giữ thuốc trong hành lý mang theo người
- Biết lấy thuốc ở đâu nếu đang ở nơi khác
Mục cuối là chi tiết ít ai chuẩn bị, và nó quan trọng với người hay đi lại.
Tương tác thuốc: phần rất nguy hiểm
- Nhóm thuốc này tương tác với rất nhiều thuốc khác
- Kể cả một số thuốc thông thường
- Kể cả thực phẩm bổ sung và thuốc nam
- Và một số loại thức ăn
- Trước khi dùng gì mới thì hỏi trung tâm ghép
Mục cuối là quy tắc an toàn quan trọng nhất, và nó phải được áp cho cả những thứ trông vô hại.
Nói với mọi bác sĩ khác là mình đã ghép
- Ngay từ đầu mỗi buổi khám
- Ở phòng nha
- Ở cấp cứu
- Khi được kê thuốc mới
- Và hỏi trung tâm ghép trước khi bắt đầu thuốc mới đó
Mục cuối là bước không được bỏ, vì người kê đơn mới có thể không biết hết tương tác.
Xét nghiệm theo dõi: dày nhất ở giai đoạn đầu
- Giai đoạn đầu tái khám và xét nghiệm rất dày
- Rồi thưa dần theo thời gian
- Nhưng không bao giờ hết
- Xét nghiệm theo dõi nồng độ thuốc và chức năng tạng
- Đó là cách phát hiện vấn đề trước khi có triệu chứng
Mục cuối là lý do các mốc này quan trọng, và nó giải thích vì sao cảm giác khoẻ không đủ.
Dấu hiệu thải ghép
- Nó thay đổi theo loại tạng
- Và nó có thể rất mờ
- Nên phần lớn phát hiện bằng xét nghiệm, không bằng cảm giác
- Xin danh sách dấu hiệu cụ thể cho loại tạng của mình
- Và giữ đúng lịch xét nghiệm
Hai mục cuối là việc làm được ngay, và chúng bảo vệ người bệnh giữa hai lần xét nghiệm.
Phòng nhiễm trùng suốt đời
- Thuốc làm giảm miễn dịch nên nhiễm trùng nặng nhanh hơn
- Sốt là dấu hiệu phải liên hệ ngay
- Không tự dùng thuốc hạ sốt rồi chờ
- Chú ý an toàn thực phẩm và nước uống
- Hỏi danh sách các vắc xin dùng được và không dùng được
Mục thứ hai là dấu hiệu quan trọng nhất, và nó giống với lô ung bướu ở điểm này.
Các việc theo dõi dài hạn khác
- Huyết áp, đường huyết và mỡ máu
- Chức năng thận
- Mật độ xương
- Tầm soát một số bệnh theo khuyến nghị riêng cho nhóm này
- Hỏi danh sách theo dõi dài hạn của mình
Mục thứ tư là phần rất ít ai biết, và nó là lý do nhóm này có lịch tầm soát riêng.
Phần nào làm được ở gần nhà
- Giai đoạn đầu thì phải ở gần trung tâm
- Sau đó một phần xét nghiệm làm được ở gần nhà
- Kết quả gửi lên trung tâm
- Các mốc lớn thì vẫn lên
- Hỏi rõ phần nào ở đâu và ghi ra giấy
Mục cuối là bước nối lại với lô một của site, và nó là cách làm việc theo dõi bền được nhiều năm.
Điều người nhà nên biết
- Giờ uống thuốc và chỗ cất thuốc
- Dấu hiệu phải liên hệ trung tâm
- Dấu hiệu phải đi cấp cứu
- Số liên hệ của trung tâm
- Không cho người bệnh dùng bất cứ thuốc gì mà chưa hỏi
Mục cuối là điều quan trọng nhất với người nhà, và nó hay bị vi phạm bằng ý tốt.
Câu hỏi mang theo khi đi
- Nếu em quên một liều thì xử lý thế nào, ghi giúp em ra giấy
- Cho em danh sách dấu hiệu thải ghép của loại tạng em
- Trước khi dùng thuốc mới em phải hỏi ai
- Phần xét nghiệm nào em làm được ở gần nhà
- Bốn câu đó bảo vệ tạng ghép nhiều năm
Mục cuối là ý của bài, vì công sức của cả một ca ghép được giữ bằng những việc rất nhỏ mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhóm thuốc sau ghép không được lỡ?
Vì chúng giữ cho cơ thể không loại bỏ tạng ghép, và tác dụng đó phụ thuộc vào nồng độ thuốc duy trì đều đặn. Lỡ liều hoặc dùng sai giờ có thể làm mất tạng, và điều đó thường không đảo lại được.
Nếu quên một liều thì làm gì?
Liên hệ trung tâm ngay để được hướng dẫn thay vì tự quyết định uống bù hay bỏ qua. Hãy hỏi trước cách xử lý khi quên liều và ghi nó ra giấy, vì lúc đó thì không nên đoán.
Dấu hiệu thải ghép là gì?
Nó thay đổi theo loại tạng và có thể rất mờ, nên phần lớn được phát hiện bằng xét nghiệm theo dõi định kỳ chứ không bằng cảm giác. Hãy xin danh sách dấu hiệu cụ thể cho loại tạng của mình và giữ đúng lịch xét nghiệm.
Vì sao phải nói với mọi bác sĩ khác là mình đã ghép?
Vì nhóm thuốc sau ghép tương tác với rất nhiều thuốc khác, kể cả một số thuốc thông thường và thực phẩm bổ sung. Trước khi dùng bất cứ thứ gì mới, hãy hỏi trung tâm ghép, không chỉ hỏi người kê đơn mới.