Đây là chuyên khoa mà con số thành công được dùng nhiều nhất trong quảng cáo. Và cũng là chuyên khoa mà con số đó dễ gây nhầm nhất.
Vì sao con số một mình thì vô nghĩa
- Nó phụ thuộc nhóm người bệnh được nhận
- Nó phụ thuộc cách tính
- Nơi nhận nhiều ca khó có con số thấp hơn dù làm tốt hơn
- Nơi chọn ca dễ có con số cao hơn
- Nên so hai con số mà không biết mẫu số là so hai thứ khác nhau
Mục thứ ba là điều quan trọng nhất, và nó làm đảo ngược cách đọc thông thường.
Ba câu làm con số có nghĩa
- Con số đó tính trên cái gì
- Nó đo trên nhóm tuổi nào
- Nhóm của em thì con số là bao nhiêu
- Ba câu đó biến một con số quảng cáo thành con số dùng được
- Và câu thứ ba là câu duy nhất liên quan tới mình
Mục cuối là điều em muốn nhấn, vì con số chung không nói gì về trường hợp của mình.
Tính trên cái gì — các mẫu số khác nhau
- Trên mỗi chu kỳ bắt đầu
- Trên mỗi lần chuyển
- Trên mỗi người bệnh sau nhiều lần
- Ba cách tính cho ba con số rất khác nhau
- Cùng một nơi, cùng một năm
Hai mục cuối là điều làm chuyện này gây nhầm nhất, và nó không cần ai nói sai để thành sai.
Mẫu số nào phản ánh đúng nhất
- Mẫu số rộng hơn thì gần thực tế của người bệnh hơn
- Vì nó tính cả các chu kỳ phải dừng giữa đường
- Mẫu số hẹp thì con số cao hơn
- Nên hỏi rõ mẫu số là câu quan trọng nhất
- Không phải để bắt lỗi ai, mà để so được
Mục cuối là cách đặt vấn đề đúng, và nó giữ cho cuộc hỏi không thành cuộc chất vấn.
Vì sao nhóm tuổi lại quyết định
- Kết quả khác nhau rõ giữa các nhóm tuổi
- Một con số gộp mọi nhóm thì không nói gì về nhóm nào
- Nên phải hỏi con số của nhóm mình
- Nếu họ không có số theo nhóm thì cũng là một dữ kiện
- Nơi theo dõi kết quả kỹ thì có số theo nhóm
Mục cuối là chỉ dấu tốt, vì có số theo nhóm nghĩa là họ theo dõi kết quả một cách nghiêm túc.
Chuyện chọn ca
- Nơi từ chối ca khó sẽ có con số cao hơn
- Từ chối vì lý do y khoa rõ ràng là dấu hiệu trung thực
- Nhưng con số cao mà không nói gì về việc chọn ca thì đáng để ý
- Hỏi thẳng: ở đây có nhận ca như của em không, và vì sao
- Câu trả lời nói nhiều hơn mọi con số
Mục cuối là điều em muốn để lại, vì cách họ nói về giới hạn của mình là chỉ dấu mạnh nhất.
Khi họ không nói được mẫu số
- Coi con số đó là chưa dùng được
- Chuyển sang các tiêu chí khác
- Số chu kỳ mỗi năm
- Sự rõ ràng về chi phí
- Cách họ giải thích kế hoạch cho mình
Mục thứ nhất là kết luận thẳng thắn, vì một con số không giải thích được thì không giúp gì.
Đừng để con số làm quyết định thay mình
- Con số nói về một nhóm, không nói về mình
- Cái nói về mình là đánh giá của bác sĩ sau khi khám
- Hỏi thẳng: với trường hợp của em thì khả năng ra sao
- Và dựa vào đâu để nói như vậy
- Hai câu đó có giá trị hơn mọi bảng thống kê
Mục thứ tư là câu làm câu trả lời có căn cứ, và nó phân biệt đánh giá với lời hứa.
Dấu hiệu đáng cảnh giác trong chuyên khoa này
- Hứa chắc chắn có con
- Con số rất cao mà không nói mẫu số
- Sức ép phải quyết ngay trong buổi đầu
- Gói dịch vụ trọn đời không nói rõ gồm gì
- Không cho mang bảng giá về xem
Mục đầu là dấu hiệu rõ nhất, vì trong y khoa không ai bảo đảm được điều đó.
Điều nên so thay vì so con số
- Số chu kỳ mỗi năm của nơi đó
- Chất lượng khâu phòng thí nghiệm, qua các câu hỏi được
- Sự rõ ràng về chi phí và về kế hoạch
- Cách họ nói về giới hạn của mình
- Bốn thứ đó so được và ít gây nhầm hơn
Mục cuối là kết luận thực dụng, và nó là cách thay thế cho việc so tỷ lệ.
Khi người quen kể chuyện thành công ở một nơi
- Đó là một ca, không phải một tỷ lệ
- Ca của họ có thể thuộc nhóm khác hẳn
- Chuyện thành công được kể nhiều hơn chuyện không
- Nên bức tranh nghe được lệch về phía tốt
- Dùng để biết nơi đó tồn tại, không dùng để quyết
Mục thứ tư là điều ngược với các diễn đàn bệnh khác, và nó đáng biết ở chuyên khoa này.
Điều cần hỏi cho chính mình
- Với trường hợp của em thì khả năng ra sao
- Dựa vào đâu để nói như vậy
- Có cần làm thêm thăm dò gì để nói chắc hơn
- Nếu chu kỳ đầu không thành thì bước sau là gì
- Bốn câu đó là bốn câu về mình, không về nơi đó
Mục thứ tư là câu nên hỏi từ đầu, vì nó làm kế hoạch có chiều dài chứ không chỉ có một bước.
Câu hỏi mang theo khi đi
- Con số của nơi mình tính trên cái gì
- Nhóm tuổi của em thì con số là bao nhiêu
- Ở đây có nhận ca như của em không, và vì sao
- Với trường hợp của em thì khả năng ra sao, dựa vào đâu
- Bốn câu đó thay được mọi bảng quảng cáo
Mục cuối là ý của bài, vì con số chỉ có giá trị khi biết nó nói về ai.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao không nên so tỷ lệ thành công giữa hai trung tâm?
Vì con số phụ thuộc rất nhiều vào nhóm người bệnh được nhận và vào cách tính: nơi nhận nhiều ca khó sẽ có con số thấp hơn dù làm tốt hơn. So hai con số mà không biết mẫu số là so hai thứ khác nhau.
Cần hỏi gì để con số có nghĩa?
Hỏi con số đó tính trên cái gì: trên mỗi chu kỳ bắt đầu, trên mỗi lần chuyển, hay trên một mốc nào khác; hỏi nó đo trên nhóm tuổi nào; và hỏi nhóm của mình thì con số là bao nhiêu. Ba câu đó biến một con số quảng cáo thành một con số dùng được.
Nơi từ chối nhận ca khó thì có phải là nơi kém?
Không nhất thiết — từ chối vì lý do y khoa rõ ràng là dấu hiệu trung thực. Điều đáng để ý là nơi có con số rất cao mà không nói gì về việc họ chọn ca thế nào.
Nếu họ không nói được mẫu số thì sao?
Hãy coi con số đó là chưa dùng được và chuyển sang các tiêu chí khác như số chu kỳ mỗi năm, sự rõ ràng về chi phí và cách họ giải thích kế hoạch. Một nơi không nói được mẫu số thì con số của họ không giúp mình quyết định.