Người bệnh chưa nói được thì gia đình là người giữ toàn bộ thông tin. Tuần đầu có mấy việc rất cụ thể mà họ làm được.
Năm thông tin phải cung cấp
- Giờ dấu hiệu bắt đầu
- Các bệnh nền
- Toàn bộ thuốc đang dùng
- Các lần dị ứng thuốc
- Mức độ tự lập trước khi bị
Mục cuối là thông tin hay bị bỏ nhất, và nó lại là mốc để so trong suốt quá trình phục hồi.
Vì sao mức tự lập trước khi bị lại quan trọng
- Mục tiêu phục hồi đặt dựa trên việc người bệnh làm được gì trước đó
- Tự đi được không, tự ăn được không
- Còn làm việc hay không
- Sống một mình hay có người chăm
- Không có mốc đó thì đội điều trị không biết hướng tới đâu
Mục cuối là lý do rất thực tế, và nó cũng làm gia đình hiểu vì sao bác sĩ hỏi những câu đó.
Mang cả túi thuốc lên
- Mang cả hộp, không chỉ kể tên
- Kể cả thuốc mua không cần đơn
- Kể cả thực phẩm bổ sung
- Nói rõ loại nào uống đều, loại nào uống thất thường
- Thông tin về thuốc làm loãng máu là quan trọng nhất
Mục cuối là chi tiết đổi cách xử lý, và nó cần được nói ngay chứ không chờ ai hỏi.
Đừng tự cho ăn uống
- Phải chờ khả năng nuốt được đánh giá
- Và chờ nhân viên y tế cho phép
- Đột quỵ có thể làm rối loạn nuốt
- Cho ăn uống sai lúc gây thêm vấn đề nặng
- Kể cả một ngụm nước cũng nên hỏi trước
Mục thứ tư là hậu quả cụ thể, và đây là việc gia đình hay làm nhất với ý tốt.
Ghi chép mỗi ngày một dòng
- Hôm nay làm được gì hơn hôm qua
- Có gì kém đi không
- Ai đã tới xem và nói gì
- Thuốc có thay đổi gì
- Một dòng mỗi ngày là đủ
Mục thứ hai là điều quan trọng nhất phải ghi, vì kém đi cần được báo ngay.
Dấu hiệu phải báo ngay cho nhân viên y tế
- Yếu thêm hoặc lan sang chỗ khác
- Lơ mơ hơn, khó gọi dậy
- Đau đầu dữ dội hơn
- Nôn
- Co giật
Năm mục này là nhóm báo ngay, và gia đình ở cạnh liên tục nên họ nhận ra trước.
Hỏi về phục hồi từ sớm
- Đội phục hồi đã vào chưa
- Hôm nay đã tập được gì
- Gia đình làm được phần nào
- Có động tác nào nên tránh không
- Bắt đầu sớm ảnh hưởng thật tới kết quả
Mục thứ ba là câu rất nên hỏi, vì nhiều phần gia đình làm được nếu được hướng dẫn.
Phần gia đình làm được nếu được hướng dẫn
- Giúp đổi tư thế
- Giúp các động tác vận động nhẹ theo chỉ dẫn
- Nói chuyện và gọi tên để kích thích nhận thức
- Đặt đồ vật ở bên yếu để khuyến khích dùng bên đó
- Làm theo hướng dẫn, không tự sáng tạo
Mục cuối là ranh giới an toàn, vì tự làm sai có thể gây tổn thương thêm.
Phòng các vấn đề của việc nằm lâu
- Da vùng tì đè, đổi tư thế thường xuyên
- Táo bón do ít vận động
- Cứng khớp ở bên yếu
- Nhiễm trùng đường hô hấp và đường tiểu
- Báo ngay khi thấy các dấu hiệu đó
Năm mục này là nhóm gia đình phát hiện sớm nhất, và chúng ảnh hưởng nhiều tới thời gian nằm viện.
Chuẩn bị cho lúc ra viện — hỏi từ giữa tuần đầu
- Kế hoạch phục hồi tiếp theo là gì
- Tập ở đâu và bao lâu một lần
- Nhà cần thay đổi gì
- Mốc tái khám
- Dấu hiệu nào phải quay lại ngay
Mục thứ ba là việc cần thời gian sắp xếp, nên hỏi sớm là điều làm nên khác biệt.
Thay đổi ở nhà thường gồm những gì
- Bỏ các vật dễ trượt và dễ vướng chân
- Thêm tay nắm ở nhà vệ sinh
- Đủ sáng ở lối đi ban đêm
- Xếp đồ dùng ở tầm với được
- Chỗ ngủ ở tầng dễ ra vào nếu đi lại còn khó
Mục cuối là thay đổi lớn nhất, và nó cần bàn trong nhà từ trước ngày ra viện.
Đừng để một người lo hết
- Chia phiên ở bệnh viện
- Một người giữ hồ sơ và giấy tờ
- Một người lo liên hệ với nhân viên y tế
- Một người lo việc ở nhà
- Đây là việc dài nhiều tháng, không phải vài ngày
Mục cuối là điều em muốn nói với gia đình, vì kiệt sức ở tuần đầu thì tháng sau không ai lo được.
Câu hỏi mang theo khi đi
- Hôm nay ca này có gì thay đổi
- Đội phục hồi đã vào chưa, gia đình làm được phần nào
- Khả năng nuốt đã được kiểm chưa
- Kế hoạch ra viện dự kiến thế nào, nhà cần chuẩn bị gì
- Bốn câu đó hỏi mỗi ngày một lần là đủ
Mục cuối là ý của bài, vì hỏi đều đặn một cách gọn gàng hiệu quả hơn hỏi dồn một lần thật nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Gia đình nên cung cấp thông tin gì trong tuần đầu?
Giờ dấu hiệu bắt đầu, các bệnh nền, toàn bộ thuốc đang dùng, các lần dị ứng thuốc, và mức độ tự lập của người bệnh trước khi bị. Mục cuối rất quan trọng vì nó là mốc để so trong suốt quá trình phục hồi.
Vì sao phải kể mức tự lập trước khi bị?
Vì mục tiêu phục hồi được đặt dựa trên việc người bệnh làm được gì trước đó: tự đi được, tự ăn được, còn làm việc hay không. Không có mốc đó thì đội điều trị không biết đang hướng tới đâu.
Gia đình có nên tự cho người bệnh ăn uống không?
Không, phải chờ tới khi khả năng nuốt được đánh giá và được nhân viên y tế cho phép. Đột quỵ có thể làm rối loạn nuốt, và cho ăn uống sai lúc gây ra một vấn đề nặng thêm.
Nên chuẩn bị gì cho lúc ra viện?
Hỏi sớm về kế hoạch phục hồi, nơi tiếp tục tập, các thay đổi cần làm ở nhà, mốc tái khám, và các dấu hiệu phải quay lại ngay. Hỏi từ giữa tuần đầu thì có thời gian sắp xếp, hỏi vào ngày ra viện thì quá muộn.