Rất nhiều người muốn xin ý kiến thứ hai mà không dám, vì sợ bị coi là không tin bác sĩ. Đây là việc bình thường, và có cách làm cho nó nhanh gọn.
Đây là việc bình thường trong y khoa
- Nó được làm thường xuyên
- Nhiều bác sĩ chủ động đề nghị với quyết định lớn
- Hai ý kiến trùng nhau cũng là một kết quả có giá trị
- Vì nó giúp người bệnh thôi băn khoăn và bắt đầu điều trị
- Nói rõ mình muốn xem lại một quyết định cụ thể là đủ
Mục thứ tư là lợi ích ít ai nghĩ tới, và nó là lý do buổi này không bao giờ vô ích.
Bốn lúc nên xin
- Phải quyết định một việc lớn và khó đảo ngược
- Chẩn đoán còn chưa rõ
- Được đề nghị một phương án mà mình chưa hiểu lý do
- Điều trị đã lâu mà không tiến triển
- Bốn lúc đó thì rất nên
Mục thứ ba là lý do hay nhất, vì chưa hiểu thì không theo được tới cuối.
Lúc không nên
- Đi hết nơi này tới nơi khác một cách vô định
- Đi tìm câu trả lời mình muốn nghe
- Đi trong lúc đang cần xử lý gấp
- Đi mà không mang hồ sơ
- Bốn kiểu đó tốn thời gian mà không giải quyết gì
Mục thứ hai là cái bẫy hay gặp nhất, và nó làm người bệnh trì hoãn quyết định rất lâu.
Nói với bác sĩ hiện tại thế nào
- "Em muốn xin ý kiến thêm về quyết định này"
- "Bác sĩ cho em bản sao hồ sơ giúp em"
- Không cần giải thích dài
- Không cần nói mình đi đâu
- Không cần nói xấu ai
Năm mục này là toàn bộ cách nói, và phần lớn bác sĩ phản ứng bình thường với hai câu đó.
Chuẩn bị để buổi đó có giá trị
- Mang đủ hồ sơ gồm cả phim ảnh
- Mang kết quả xét nghiệm mẫu nếu có
- Nói rõ mình đang được đề nghị phương án gì
- Nói rõ câu mình muốn được trả lời
- Không mang hồ sơ thì buổi đó phải làm lại từ đầu
Mục thứ tư là cách làm buổi đó gọn, vì một câu hỏi rõ cho ra một câu trả lời dùng được.
Câu hỏi nên đặt cho ý kiến thứ hai
- Bác sĩ có đồng ý với chẩn đoán này không
- Nếu là bác sĩ thì bác sĩ sẽ đề nghị phương án nào
- Vì sao lại là phương án đó
- Có phương án nào khác không, và đổi lại là gì
- Bốn câu đó cho ra một buổi có kết luận
Mục thứ hai là cách đặt câu hỏi hay nhất, vì nó buộc câu trả lời phải cụ thể.
Đừng che thông tin để thử bác sĩ
- Có người không nói ý kiến trước để xem bác sĩ nói gì
- Nghe có lý nhưng nó làm buổi khám kém đi
- Vì bác sĩ không biết mình cần trả lời câu gì
- Và có thể lặp lại các bước đã làm
- Nói hết ra thì buổi đó đi vào việc ngay
Mục thứ tư là chi phí cụ thể của việc che thông tin, và nó tính bằng cả tiền lẫn thời gian.
Khi hai ý kiến trùng nhau
- Đây là kết quả tốt, không phải tốn công vô ích
- Nó cho phép bắt đầu điều trị mà không còn băn khoăn
- Sự yên tâm đó có giá trị thật
- Quay lại nơi đầu và bắt đầu
- Đừng vì đã đi hai nơi mà cảm thấy phải đi nơi thứ ba
Mục cuối là cái bẫy tâm lý hay gặp, và nhận ra nó thì dừng được đúng lúc.
Khi hai ý kiến khác nhau
- Đừng chọn bằng cảm giác
- Hỏi lý do của từng bên
- Đưa ý kiến bên này cho bên kia xem
- Nhiều khác biệt là do thiếu dữ kiện
- Còn khác biệt thật thì hiểu lý do giúp quyết định có cơ sở
Mục thứ tư là điều đúng trong phần lớn trường hợp, và nó giải quyết được mâu thuẫn mà không cần chọn bên.
Khi khác biệt là khác biệt thật
- Có trường hợp cả hai phương án đều hợp lý
- Chúng khác nhau ở cái được và cái đánh đổi
- Lúc đó lựa chọn phụ thuộc vào điều mình coi trọng
- Nói ra điều mình coi trọng để bác sĩ tư vấn đúng
- Đây là chỗ ý kiến người bệnh có trọng lượng nhất
Mục thứ ba là điều rất ít người bệnh biết, và biết nó thì họ tham gia được vào quyết định.
Đừng để việc này làm chậm quá lâu
- Hỏi thẳng việc của mình có hoãn được không
- Hoãn thêm bao lâu thì ảnh hưởng
- Đặt cho mình một mốc quyết định
- Tới mốc thì chọn một phương án và bắt đầu
- Không quyết cũng là một lựa chọn, và thường là lựa chọn tệ
Mục cuối là điều em muốn nói thẳng, vì trì hoãn vì chưa chắc chắn là chuyện rất phổ biến.
Chuyển hẳn sang nơi khác
- Có trường hợp quyết định chuyển hẳn
- Xin toàn bộ hồ sơ trước khi chuyển
- Nói với nơi mới mình đã được làm những gì
- Không cần nói xấu nơi cũ
- Và đừng bỏ trống khoảng giữa hai nơi
Mục cuối là rủi ro thật, vì khoảng trống giữa hai nơi là lúc không ai theo dõi mình.
Nếu không có điều kiện đi nơi thứ hai
- Hỏi bác sĩ hiện tại có thể đưa ra hội chẩn không
- Hội chẩn nội bộ cũng là ý kiến thêm
- Hỏi có kênh tư vấn từ xa không
- Hỏi thẳng vì sao chọn phương án này thay vì phương án khác
- Câu cuối thường cho ra phần lớn điều mình muốn biết
Mục cuối là lựa chọn không tốn gì, và nó đủ cho nhiều trường hợp.
Câu hỏi mang theo khi đi
- Bác sĩ cho em bản sao hồ sơ giúp em
- Bác sĩ có đồng ý với chẩn đoán và phương án này không
- Nếu có phương án khác thì đổi lại là gì
- Việc của em hoãn thêm bao lâu thì ảnh hưởng
- Bốn câu đó là toàn bộ một buổi ý kiến thứ hai làm đúng cách
Mục cuối là ý của bài, vì buổi đó không cần dài, nó chỉ cần đúng bốn câu.
Câu hỏi thường gặp
Xin ý kiến thứ hai có phải là không tin bác sĩ không?
Không, đó là việc bình thường trong y khoa và nhiều bác sĩ còn chủ động đề nghị với các quyết định lớn. Nói rõ mình muốn xem lại một quyết định cụ thể thì không ai coi đó là thiếu tôn trọng.
Khi nào thì nên xin ý kiến thứ hai?
Khi phải quyết định một việc lớn và khó đảo ngược, khi chẩn đoán còn chưa rõ, khi được đề nghị một phương án mà mình chưa hiểu lý do, hoặc khi điều trị đã lâu mà không tiến triển. Cần thì làm, nhưng đừng đi hết nơi này tới nơi khác một cách vô định.
Làm thế nào để buổi ý kiến thứ hai có giá trị?
Mang đủ hồ sơ gồm cả phim ảnh và kết quả xét nghiệm mẫu, nói rõ mình đang được đề nghị phương án gì, và nói rõ câu mình muốn được trả lời. Không mang hồ sơ thì buổi đó gần như phải làm lại mọi thứ từ đầu.
Nếu hai ý kiến khác nhau thì theo bên nào?
Đừng chọn bằng cảm giác mà hãy hỏi lý do của từng bên và đưa ý kiến bên này cho bên kia xem. Nhiều khác biệt là do thiếu dữ kiện, và khi còn khác biệt thật thì hiểu được lý do giúp mình quyết định có cơ sở.